RA MẮT GREEN BOOK: BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU, SỨC KHỎE VÀ ĐỜI SỐNG NGƯỜI LAO ĐỘNG NGOÀI TRỜI Ở ĐÔ THỊ VIỆT NAM

SLO – Viện nghiên cứu Đời sống Xã hội (Social Life) vừa xuất bản SÁCH XANH – Phúc trình nghiên cứu thường niên do Nguyễn Đức Lộc và Vũ Ngọc Anh (đồng chủ biên) cùng các cộng sự. Sách do Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam xuất bản.

Sách Xanh – Phúc trình nghiên cứu thường niên. Nguồn: SocialLife.

Green Book ra đời trong bối cảnh biến đổi khí hậu không còn là nguy cơ xa vời mà đã trở thành thực tế hằng ngày tại các đô thị Việt Nam. Nắng nóng cực đoan, mưa bão bất thường, ngập lụt và ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng đang trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh kế và cuộc sống của người lao động ngoài trời – những người giữ vai trò thiết yếu nhưng lâu nay vẫn đứng ngoài các thảo luận về khí hậu, y tế và an sinh xã hội.

Được thực hiện trong khuôn khổ chương trình nghiên cứu kéo dài 30 tháng do Wellcome Trust tài trợ, Green Book là kết quả hợp tác giữa Trung tâm Nghiên cứu Xã hội Quốc gia Vương quốc Anh (NatCen), Viện Nghiên cứu SocialLife, Hội Y học Việt Nam, Viện Phát triển Sức khỏe Cộng đồng LIGHT và Đại học Bristol. Nghiên cứu do SocialLife tại Việt Nam điều phối, tập trung phân tích tác động của biến đổi khí hậu tới sức khỏe, sinh kế và năng lực thích ứng của nhóm lao động ngoài trời dễ bị tổn thương tại các đô thị lớn.

Dựa trên khảo sát 400 lao động ngoài trời và nghiên cứu định tính chuyên sâu thực hiện trong năm 2024 tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ, Green Book chỉ ra những tác động đáng lo ngại: hơn 25% người tham gia gặp vấn đề về hô hấp, gần 20% từng mắc các bệnh liên quan đến nắng nóng, và gần 75% bị giảm thu nhập do thời tiết cực đoan. Những rủi ro này càng trầm trọng hơn bởi thời gian làm việc kéo dài, phơi nhiễm trong giờ cao điểm nắng nóng và khả năng tiếp cận an sinh xã hội còn hạn chế.

Điểm cốt lõi của Green Book là cách tiếp cận đồng kiến tạo tri thức. Người lao động không chỉ là đối tượng nghiên cứu mà là chủ thể tham gia định hình nội dung, phản ánh trải nghiệm sống, chiến lược thích ứng và khát vọng về một cuộc sống an toàn, có phẩm giá. Điều này được thể hiện sinh động qua bộ sưu tập câu chuyện và hình ảnh trong cuộc thi “Chân dung người lao động ngoài trời”.

Từ các phát hiện nghiên cứu, Green Book đề xuất sáu nhóm khuyến nghị chính sách nhằm thúc đẩy thích ứng khí hậu bao trùm, bao gồm: cải thiện điều kiện làm việc an toàn; hệ thống cảnh báo sớm phù hợp; mở rộng bảo hiểm vi mô; đa dạng hóa sinh kế; cơ chế an sinh xã hội linh hoạt; và tăng cường sự tham gia thực chất của cộng đồng trong hoạch định chính sách.

SÁCH XANH – Phúc trình nghiên cứu thường niên. Nguồn: SocialLife.

Green Book không chỉ là một ấn phẩm nghiên cứu, mà còn là một cam kết xã hội: các chính sách về khí hậu và sức khỏe cần đặt những nhóm chịu tác động lớn nhất vào trung tâm, và tri thức được đồng kiến tạo cùng cộng đồng chính là nền tảng cho một tương lai đô thị công bằng và bền vững hơn.

Viện SocialLife