Thảo luận bàn tròn lần thứ 4: Đưa người lao động ngoài trời từ “vô hình” vào trung tâm chính sách

SLO – Chiều 17/1/2026, tại Trường Đại học Văn hóa TP.HCM, Viện Nghiên cứu Đời sống Xã hội (SocialLife) với sự hỗ trợ chuyên môn và kỹ thuật của Trung tâm Nghiên cứu Xã hội Quốc gia Vương quốc Anh (NatCen) và Trường Đại học Văn hóa TP.HCM sẽ tổ chức Thảo luận bàn tròn lần thứ 4 với chủ đề “Người lao động ngoài trời: Từ lực lượng lao động ‘vô hình’ đến bằng chứng khoa học”. Sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với sự hỗ trợ của Quỹ Wellcome Trust (Vương quốc Anh).

Thảo luận diễn ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động nghiêm trọng đến đời sống đô thị, trong đó người lao động ngoài trời là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nhưng vẫn chưa được quan tâm đầy đủ trong hệ thống chính sách y tế, lao động và an sinh xã hội. Theo các nghiên cứu gần đây, phần lớn lao động ngoài trời làm việc trong điều kiện nắng nóng kéo dài, thời tiết cực đoan và ô nhiễm không khí, đối mặt với nhiều rủi ro sức khỏe và thu nhập bấp bênh.

Tại sự kiện, nhóm nghiên cứu đã công bố các kết quả so sánh từ hai vòng khảo sát năm 2024–2025 với hơn 400 lao động ngoài trời tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ. Kết quả cho thấy thu nhập trung bình của người lao động giảm đáng kể do thời tiết cực đoan; nhiều người gặp các vấn đề về hô hấp, bệnh liên quan đến nắng nóng và sức khỏe tinh thần. Những bằng chứng này cho thấy biến đổi khí hậu không chỉ là vấn đề môi trường, mà đang trở thành một cuộc khủng hoảng sức khỏe nghề nghiệp âm thầm.

Nhóm nghiên cứu TP.HCM trong buổi Thảo luận nhóm với người lao động tại Chợ đầu mối Thủ Đức, tháng 12/2024. Nguồn: Viện SocialLife

Một điểm nhấn của thảo luận là cách tiếp cận đồng kiến tạo tri thức, trong đó người lao động ngoài trời không chỉ là đối tượng nghiên cứu mà trực tiếp tham gia chia sẻ trải nghiệm, câu chuyện và giải pháp thích ứng từ thực tế. Phiên thảo luận “4 thành phố – 4 câu chuyện” đã mang đến những góc nhìn sống động từ chính người trong cuộc, góp phần làm rõ sự khác biệt về tác động khí hậu giữa các đô thị.

Bên cạnh việc chia sẻ kết quả nghiên cứu, sự kiện còn giới thiệu Sổ tay Sức khỏe cho Người Lao động Ngoài trời và Chatbot AI tư vấn sức khỏe, những công cụ thực hành được phát triển cùng cộng đồng nhằm hỗ trợ người lao động tự bảo vệ sức khỏe trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Thảo luận bàn tròn lần thứ 4 được kỳ vọng sẽ góp phần thu hẹp khoảng trống nghiên cứu và chính sách, thúc đẩy việc xây dựng các giải pháp thích ứng khí hậu mang tính bao trùm, lấy người lao động ngoài trời – nhóm dễ bị tổn thương nhất – làm trung tâm trong hoạch định chính sách thời gian tới.

Viện SocialLife